Matura 2026
KOMENTARZ DO MATURY Z GEOGRAFII 2026
Drodzy Maturzyści
Kolejny rok, kiedy geografia okazała się jednym z topowych przedmiotów rozszerzonych – wybieranych przez maturzystów. Numer 3: po języku angielskim i matematyce – ponad 84 tys. piszących (czyli 24,5% zdających).
Tegoroczna matura była bogata w różnorodne typy zadań i oczywiście tematykę. Od klasycznej interpretacji map (wszelkiego rodzaju, tematu i skali), wykresów, reliefów, fotografii do danych statystycznych. Opcja zadań otwartych i zamkniętych: prawda – fałsz, uzupełnij luki…, wybierz poprawną odpowiedź, wyjaśnij, porównaj, itd. Zadania dotyczyły zarówno geografii fizycznej świata jak i samej Polski; geografia społeczna, gospodarcza i polityczna oczywiście również była.
Śmiało mogę powiedzieć, że niespodzianek tematycznych zabrakło – ponieważ wszystkie te zagadnienia zostały objęte programem kursu maturalnego w Collegium Novum i Uniwersytetu Maturalnego.
Maturzyści z którymi rozmawiałam, zazwyczaj oceniają ten arkusz jako dość prosty. Ja byłabym jednak ostrożna w takim stwierdzeniu – pozornie część zadań brzmiała bardzo banalnie – jednak odpowiedź na nie, wymagała wiedzy interdyscyplinarnej i bardzo konkretnej. A to już nie zawsze jest takie proste.
W trakcie naszego kilkumiesięcznego kursu wielokrotnie zwracaliśmy uwagę na takie zadania – pułapki. Wierzę, że Wasza czujność była aktywna 🙂 .
Kilka uwag do konkretnych zadań:
Zadania 1- 7
Klasyk maturalny. Mapa szczegółowa fragmentu Polski i zestaw zadań. Tym razem fragment Beskidu Śląskiego. Mam wrażenie, że ilość zadań, jakie robiliśmy z interpretacją mapy i możliwymi pytaniami do niej – została przez nas wyczerpana i absolutnie żadne zadanie nie powinno sprawić problemu. Zarówno obliczenia, porównanie do mapy fotografii czy reliefu, analiza warunków klimatycznych na różnych wysokościach nad poziomem morza.
Ocena na podstawie fotografii rodzaju wietrzenia – sprawiła niespodziankę wielu uczniom. Fotografia wyglądała troszkę jak wykonana na pustyni, ale przecież czujny maturzysta, wiedząc, że jesteśmy w Polsce nie dał się zmylić i dodatkowo czytając dokładny opis rodzaju procesu.
Obliczenie wysokości Słońca nad horyzontem – to najprostsza wersja – równonoc.
Mapa i jej interpretacja to były setki zadań zrobionych i przeanalizowanych w tej materii 🙂
Zadania 8-16
Geografia fizyczna w czystym wydaniu. Troszkę astronomii, ryft i wiek bazaltów (uwielbiamy zadania typu „…im…coś….tym ..coś” …).
Klimatogramy i Afryka … ach ten prąd Benguelski , przepływy w Kongo i Zambezi a do tego w komplecie: punkty w Afryce i następstwa ruchu Ziemi. To nie mogło sprawić problemu.
Kolejne zadania to podstawy geografii fizycznej – nawet nie rozszerzenie – jeziora polodowcowe w Polsce, przepuszczalność gruntu, erozja boczna rzeki. El Nino ze schematami i opisami oraz związek frontu niżowego z zachmurzeniem i zmianą amplitudy dobowej temperatury – wszyscy wiedzieli o co chodzi. Zadania tak proste- że część maturzystów szukała w nich tzw. „haczyka”.
Zadanie 17-19
Ludność i urbanizacja
Piramidy płci i wieku – rozpoznawanie kraju na podstawie opisu. Robiliśmy dokładnie takie zadania. Urbanizacja w krajach Ameryki w porównaniu do Polski – zawsze łatwo odnieść się do tego, co znamy.
Religie i języki na świecie – wszyscy lubią te tematy.
Zadania 20-23
Polska. Interpretacja map: kartogramy i kartodiagramy oraz tabela.
Tu dotknęliśmy tematyki urodzeń żywych w różnych regionach Polski i przyczyn ich zróżnicowania. Opisów województw wg gospodarki i elementów ją charakteryzujących (udział w PKB, nakłady na działalność badawczą i rozwojową). Zadanie 23 poświęcone było rolnictwu w różnych województwach. Znajomość podziału administracyjnego Polski pozwoliła na dobrą interpretację map. Rolnictwo w Polsce – mapy i opisy województw – wielokrotnie porównywaliśmy warunki i kierunki rozwoju regionów w naszym kraju.
Lubimy takie zadania, bo to czysta logika i myślenie, patrzenia z czytaniem połączone z rozumieniem procesów naturalnych i bytu człowieka. Przyjemne zadania – chyba nie ma osoby, która by mogła tu stracić punkty.
Zadania 24-30
Świat i gospodarka – rolnictwo w kontekście zbiorów ryżu i udziału trzody chlewnej w produkcji mięsa. Mapa posiadała zaznaczone państwa potrzebne do rozwiązania zadania. Dane statystyczne dotyczące wybranych zbiorów na świecie i tabela z opisem roślin. Ale, żeby nie było za trudno propozycje roślin CKE podała.
Energetyka – fotografia i tekst źródłowy. Różnice w czynnikach lokalizacji elektrowni (przyrodnicze) szytowo-pompowej i pływowej. Tak różne są te elektrownie, że nie sposób stracić tu punkty.
Surowce mineralne – tym razem URAN i Niger – transport do Francji. A w tle porównanie HDI –kraje mocno zróżnicowane, więc łatwo ułożyć kolejność.
Kamieniołom w Karpatach: cieniowany model i ortofotomapa – porównanie informacji widocznych na grafikach. W zasadzie, to zadanie nie sprawdza wiedzy geograficznej tylko „mówi”: znajdź różnicę …ale uzupełniamy to zadanie wiedzą o wpływie eksploatacji surowców mineralnych na środowisko przyrodnicze.
Ostatnie zadanie to handel zagraniczny Japonii i …. Jeszcze jakiegoś kraju (trzeba wybrać spośród podanych) oraz wyjaśnienie … dlaczego Japonia importuje paliwa i surowce mineralne. W sumie banalne pytanie.
Zadanie 19 i 24
Znajomość mapy politycznej. Ogarnęliśmy cały świat. W innych zadaniach konieczna lokalizacja obiektów geograficznych na mapie. Oj…męczyłam Was tymi „ mapówkami”. Ale warto było. Dla ułatwienia zaznaczone kraje są też nazwane w treści zadania- miło ze strony CKE.
To tak w telegraficznym skrócie.
Refleksja: Powtarzaliśmy, omawialiśmy, zrobiliśmy ponad 1000 zadań, analizowaliśmy poprzednie arkusze. TO WSZYSTKO BYŁO. WAŻNE: CZYTANIE ZE ZROZUMIENIEM POLECENIA 🙂
Trzymałam kciuki za WAS wszystkich. Jestem przekonana, że uczestnicy naszych kursów poradzili sobie z tym arkuszem bez problemów i uzyskają tyle punktów ile zaplanowali, aby dostać się na wymarzone kierunki studiów. Niech najbliższe miesiące będą czasem zasłużonego odpoczynku a geografia zostanie miłym wspomnieniem – korzystajcie z wiedzy i podróżujcie. ŚWIAT JEST FASCYNUJĄCY I CZEKA NA WAS.
Nauczyciel geografii w CN, UM, LO i egzaminator maturalny
Dorota Goździewska